Polystyreen / Piepschuim

Waarom je een piepschuim primer nodig hebt

Een piepschuim primer is een grondlaag die polystyreen afsluit, zodat de oplosmiddelen uit spuitverf het schuim niet kunnen aantasten. Piepschuim bestaat uit opgeschuimde bolletjes polystyreen, en die lossen op zodra ze in contact komen met stoffen als aceton, tolueen of xyleen. Juist die stoffen zitten in veel spuitlakken. Zonder primer zie je binnen seconden kraters, gaten en ingezakte randen.

De primer vormt een dichte laag die het schuim zelf niet aanvreet. Pas als die laag overal gesloten en droog is, spuit je er gewone spuitverf, effectlak of blanke lak overheen.

Welk schuim is polystyreen?

• EPS: het witte, korrelige piepschuim uit verpakkingen, isolatieplaten en hobbyvormen. Styropor is een bekende merknaam voor dit materiaal.
• XPS: harder, fijner van structuur en vaak gekleurd. Je kent het als isolatieplaat en van modelbouw en decors. Ook XPS is polystyreen en net zo gevoelig voor oplosmiddelen.

Let op: niet elk schuim is polystyreen. EVA-foam, dat veel voor kostuums wordt gebruikt, en PU-schuim uit een spuitbus zijn andere materialen. Twijfel je, test dan altijd eerst op een restje. Harde kunststof onderdelen in hetzelfde werkstuk geef je een hechtprimer voor kunststof.

Zo spuit je piepschuim in vijf stappen

1. Maak het schuim stofvrij. Veeg losse bolletjes en stof weg met een zachte kwast. Wil je vormen bijwerken, schuur dan met fijn schuurpapier op vel rond een blokje en druk niet te hard.
2. Test op een restje. Spuit een lichte laag primer op een afgesneden stuk en kijk na het drogen of het oppervlak intact is gebleven.
3. Begin met een lichte nevel. Houd de bus op ruime afstand en bouw de laag rustig op. Een zware laag in één keer droogt slecht en loopt uit.
4. Bouw op tot een gesloten laag. Spuit twee tot drie lagen, met de droogtijd van de bus ertussen; grofkorrelig EPS vraagt soms een laag extra voordat alle holletjes gevuld zijn. Controleer vooral naden, randen en gaatjes: één open plek is genoeg om de verf er later doorheen te laten vreten. Met strijklicht, een lamp die schuin langs het oppervlak schijnt, zie je het snelst of er nog ergens kaal schuim zit.
5. Werk af. Pas als de primer volledig droog is, spuit je je kleur. Denk aan graniet- en marmereffecten, chroom of glitter van de decoratieve spuitbussen, en eventueel een beschermende blanke lak.

Tips voor een mooier resultaat

• Wil je de bolletjesstructuur van EPS kwijt, strijk het schuim dan eerst dicht met een lichte vulpasta op waterbasis en schuur die glad. Daarna spuit je de primer.
• Acrylverf en muurverf op waterbasis tasten piepschuim niet aan. Alleen pakt zulke verf minder goed op het korrelige oppervlak, en met een kwast zie je al snel strepen. Wil je een egale kleur, of wil je daarna toch met gewone spuitverf verder, begin dan met de primer.
• Werk bij grote decors per vlak en draai het werkstuk, zodat je overal gelijkmatig bij komt.
• Lijm je delen aan elkaar, kies dan een lijm die geschikt is voor piepschuim. Ook veel lijmen bevatten oplosmiddelen die het schuim aantasten.
• Spuit binnen alleen met goede ventilatie en draag bij grotere klussen een masker tegen oplosmiddeldampen.